عنوان مقاله: «بررسی تورم در اقتصاد ایران با تاکید بر اثر نهادهای اقتصادی و سیاسی»
نویسندگان: پرویز داوودی
محل انتشار: فصلنامه راهبرد اقتصادی
چکیده:
نرخهای بالای تورمی در سطح اقتصاد کلان، موجب نااطمینانی شده و با کاهش سرمایهگذاری به کند شدن رشد اقتصادی و در سطح جامعه به بیشتر شدن شکاف توزیع درآمد و ثروت بین دهکهای درآمدی منتهی میشود. توجه به این امر موجب شده است، جلوگیری از افزایش مداوم قیمتها و ثبات در اقتصاد کلان، یکی از خواستههای اصلی عاملان اقتصادی باشد. با توجه به اهمیتی که کنترل تورم در پیشبینیپذیرشدن اقتصاد دارد، هدف این مطالعه، تحلیل عوامل ایجاد کننده تورم بهوسیله شناسایی بازیگران مؤثر در ایجاد آن است. برای بررسی این موضوع، در مطالعه حاضر به ارزیابی سهم عوامل مؤثر بر شاخص ضمنی قیمت تولید ناخالص داخلی در ایران برای دوره زمانی ۱۴۰۰-۱۳۵۲ با استفاده از روش خودرگرسیون با وقفه توزیعی (ARDL) پرداخته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد در کوتاه مدت و بلند مدت به ترتیب شاخص انحصار، مالکیت دولت، رشد شاخص قیمت انرژی، رشد نقدینگی، رشد نرخ ارز، اندازه دولت و شاخص تورم جهانی با شاخص ضمنی قیمت تولید رابطه مثبت و معناداری دارند. همچنین، موجودی انبار و بهرهوری نیروی کار در کوتاه مدت و بلند مدت رابطه منفی با شاخص ضمنی قیمت تولید دارند. در خصوص سهم بیشتر نقدینگی یا نرخ ارز بر تورم، نتایج نشان میدهد نرخ رشد ارز در مرحله اول، اثر بیشتری بر شاخص ضمنی قیمت تولید دارد، ولی با یک وقفه، اثرگذاری نرخ رشد نقدینگی بر شاخص ضمنی قیمت تولید بیشتر میشود. بر این اساس انتظار میرود علاوه بر توجه به مدیریت نرخ ارز و نقدینگی، به بهبود رقابت در اقتصاد و میزان مالکیت دولت در کنترل تورم توجه شود.
