عنوان مقاله: «عدالت به مثابه روش؛ سیر رویکردهای روش شناختی در اقتصاد اسلامی»
نویسندگان: سید مهدی زریباف
محل انتشار: دو فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی
چکیده:
یکی از حوزههای بسیار اساسی و مبنایی در هر علمی، حوزه روششناسی آن است به گونهای که میتوان ادعا کرد قوام هر علم به روششناسی آن است. البته روششناسی را نمیتوان کاملاً و دقیقاً از معرفتشناسی علم جدا کرد و این دو تکمیلکننده یکدیگر هستند. متأسفانه آنچه در اقتصاد اسلامی آن طور که باید و شاید، مطمح نظر دانشمندان قرار نگرفته است، همین حوزه روششناسی است. عمده رویکردهای رایج در اقتصاد اسلامی، همان روششناسی اقتصاد متعارف است و اقتصاددانان اسلامی کمتر در این زمینه نوآوری داشتهاند. در این مقاله سعی میشود پس از تبیین حوزه روششناسی، درباره رابطه آن با معرفتشناسی، رابطه عینیت و ذهنیت و نیز جایگاه تجربه، عقل و ارزش از نگاه اقتصاددانان غربی و اسلامی بحث شود. سپس روش کشف نظریههای اقتصاد اسلامی را با تأکید بر نظریات شهید مطهری و شهید صدر بررسی میکنیم. نهایتاً با معرفی عدالت به مثابه مبنای معرفتشناسی و روششناسی در علوم انسانی اسلامی و خصوصاً اقتصاد اسلامی، تلاش میکنیم چارچوب نوآورانهای در حوزه روششناسی مبتنی بر تلقی اسلامی از عدالت تحت عنوان «توازن حقمدار» ارائه کنیم.
