عنوان مقاله: «ویژگیهای بازار اسلامی در نظریه و عمل»
نویسندگان: سید کاظم رجائی
محل انتشار: فصلنامه معرفت اقتصادی
چکیده:
تحلیل ویژگیها و کارکردهای بازار اسلامی یکی از مباحث مهم اقتصاد اسلامی است که کمتر بدان پرداخته شده است. در مقاله حاضر، با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی به بررسی ویژگیهای بازار اسلامی در نظریه و عمل میپردازیم. فرضیه اصلی مقاله ما این است که بازار اسلامی را میتوان با ویژگیهای شفافیت، تطابق با شرع، حاکمیت اخلاق اسلامی و هدایت و نظارت دولت بازشناسی و جلوههایی از تحقق این ویژگیها را در سابقه تمدنی آن مشاهده کرد. شفافیت در بازار اسلامی، از طرفی، متأثر از فضای فیزیکی بازار اسلامی است که یاد خدا و ترس از روز قیامت را تقویت میکند؛ و از طرف دیگر، ناشی از انگیزههای قوی و الهیِ عاملان اقتصادی برای پرهیز از پنهانکاری اطلاعاتی است. کاهش قیمت، تسهیل مبادلات، افزایش اضافه رفاه مصرفکننده، اضافه ارزش تولیدکننده و سرانجام افزایش کارایی بازار، از نتایج این «شفافیت قوی» است. در کنار نظارت رسمی دولت، حضور و ارتباط مؤثر حوزههای علمیه و مساجد در بازار شکل گرفته در تمدن اسلامی تأثیری شگرف بر رعایت موازین شرع و اخلاق اسلامی در بازار داشته است. این نهادهای اسلامی با دمیدن روح تقوا در بازار، موجب از بین رفتن زمینههای فساد مالی و بروز آثار تربیتی اهتمام به لقمه حلال میشوند.
